مروری بر مفهوم و ساختارحقوق باروری و جنسی در اسناد بین المللی حقوق بشر

نوع مقاله: مروری

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای تخصصی بهداشت باروری، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

2 دانشیار گروه مامایی، مرکز تحقیقات مراقبت مبتنی بر شواهد، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

3 استادیار گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

4 دانشیار گروه حقوق و اخلاق پزشکی، مرکز تحقیقات حقوق و اخلاق پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

چکیده

مقدمه: ناخوشی های ناشی از نقض حقوق باروری و جنسی، بخش قابل توجهی از بار بیماری ها در زنان و مردان سنین باروری را در جهان به خود اختصاص می دهد. با توجه به نو ظهور بودن مفهوم، وسعت ساختار و چالش های موجود در تحقق حقوق باروری و جنسی، مطالعه حاضر با هدف مروری بر تاریخچه، مفهوم و مهمترین اجزای ساختاری حقوق باروری و جنسی در راستای افزایش آشنایی ارائه دهندگان خدمات سلامت انجام شد.
روش کار: دراین مطالعه مروری، مرور مستندات در بازه زمانی 1946 تا 2013 و با جستجو در پایگاه های اطلاعاتی PubMed، Google Scholar و وب سایت سازمان های بین المللی با استفاده از کلید واژه های حقوق باروری، حقوق جنسی، سلامت باروری، سلامت جنسی و حقوق بشر صورت گرفت. مقالات، گزارش ها و انتشارات رسمی سازمان بهداشت جهانی، سازمان ملل متحد، فدراسیون بین المللی تنظیم خانواده، بنیاد سازمان ملل متحد برای فعالیت های جمعیتی، مرکز حقوق باروری، مؤسسه گات ماچر و مؤسسه غیر انتفاعی آیبیس به میزان جمعا 11 بیانیه و کنوانسیون و 4 سند فرهنگی مورد مرور قرار گرفت. همچنین نتایج حاصل از تحلیل محتوای قرآن کریم در این مرور مورد استفاده قرار گرفت.
یافته ها: مفهوم حقوق باروری و جنسی، به توانایی تمام افراد در تنظیم باروری و بهره بردن از یک رابطه جنسی ایمن و رضایت بخش دو طرفه ‌فارغ از تبعیض، اجبار و خشونت اشاره دارد. ساختار این حقوق متشکل از حق انتخاب در ازدواج و تشکیل خانواده، حق تصمیم گیری در خصوص فرزند آوری، حق تصمیم گیری جنسی فارغ از تبعیض و خشونت و حق آگاهی از اطلاعات و آموزش های لازم می باشد.
نتیجه گیری: حقوق باروری و جنسی با دو رکن اصلی حق انتخاب و تصمیم گیری در زمینه سلامت باروری و جنسی فارغ از تبعیض، اجبار و خشونت و حق دسترسی به اطلاعات و آموزش، دربردارنده تأمین سلامت باروری و جنسی افراد می باشد. پیچیدگی های مفهوم بین المللی حقوق باروی و جنسی، ضرورت انطباق آن با بستر فرهنگی و اجتماعی جامعه ایران را مطرح می کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Review of the Concept and Structure of Sexual and Reproductive Rights in International Human Rights Documents

نویسندگان [English]

  • Roksana Janghorban 1
  • Robab Latifnejad Roudsari 2
  • Ali Taghipour 3
  • Mahmoud Abbasi 4
1 Ph.D. Student of Reproductive Health, Student Research Committee, School of Nursing and Midwifery, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran.
2 Associate Professor, Department of Midwifery, Evidence Based Research Center, School of Nursing and Midwifery, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Biostatistics and Epidemiology, Health Sciences Research Center, School of Nursing and Midwifery, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran.
4 Associate Professor, Department of Medical Ethics and Law, Medical Ethics and Law Research Center, School of Medicine, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Introduction: Reproductive ill-health related to the violation of sexual and reproductive rights has accounted for a significant part of the global disease burden in women and men of reproductive ages. The novelty of concept, its large domain and the current challenges in realization of sexual and reproductive rights led to carrying out this review in order to look at its history, concept, and the most important structure to enhance health care providers' awareness on this concept.
Methods: This review was carried out in the period of 1946–2013 by searching in PubMed, Google Scholar, as well as websites of various international relevant organizations using key words including "reproductive rights", "sexual rights", "reproductive health", "sexual health", and "human rights". Articles, reports, and official publications of World Health Organization, United Nations, International Planned Parenthood Federation, United Nations Fund for Population Activities, Center for Reproductive Rights, Guttmacher Institute, and Ibis international nonprofit organization (totally, 11 deceleration and conventions, and 4 cultural documents) were reviewed. Also the findings of Quran's content analysis were included in this study.
Results: The concept of sexual and reproductive rights implies that all people are able to regulate their fertility and enjoy a mutually satisfying and safe relationship free from discrimination, coercion, and violence. The structure of sexual and reproductive rights include the right to choose whether or not to marry and to plan a family, the right to decide whether and when to have children, the right to sexual decision making free from discrimination and violence, and the right to information and education.
Conclusion: Sexual and reproductive rights with two main pillars including the right of decision making related to reproductive and sexual health free from discrimination, coercion, and violence and the right of access to information and effective education guarantees sexual and reproductive health of all persons. Complexities in the international concept of sexual and reproductive rights have raised the need to adapt it with socio-cultural context of Iranian society.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Human rights
  • Reproductive health
  • Reproductive rights