میزان و علل مرگ مادر باردار با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی در استان کرمانشاه (91-1380)

نوع مقاله: اصیل پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، معاونت بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران.

2 کارشناس ارشد اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران.

3 کارشناس ارشد بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران.

4 دانشجوی دکترای اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران.

5 کارشناس مامایی، معاونت بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران.

6 دانشجوی دکترای اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران.

چکیده

مقدمه: مرگ مادر باردار، یکی از مهم‌ترین شاخص های بهداشت عمومی است که هم کیفیت سیستم مراقبت های بهداشتی و هم نقش زنان را در جامعه نشان می دهد. مطالعه حاضر با هدف تعیین میزان و علل مرگ مادر باردار با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی در کرمانشاه انجام شد.
روش کار: در این مطالعه مقطعی موارد ثبت شده مرگ مادر باردار همراه با علل آن طی سال های 91-1380 از واحد بهداشت خانواده مرکز بهداشت استان به صورت سرشماری استخراج شد. برای تعیین میزان مرگ و میر، موارد مرگ مادر باردار در هر سال بر تعداد تولدهای زنده تقسیم شد. اطلاعات مربوط به تسهیلات زایمانی و نسبت باسوادی از معاونت بهداشتی و استانداری کرمانشاه به دست آمد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزارهای Stata12 و Arc GIS  (نسخه 1/10) و آزمون های کای دو و رگرسیون خطی انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنادار در نظر گرفته شد.
یافته ها: میانگین سنی افراد مورد مطالعه 3/7±3/31 سال بود. 65 نفر (3/65%) در گروه حاملگی پرخطر قرار گرفتند. میزان مرگ مادر باردار طی دوره 12 ساله، 9/25 نفر در هر 100 هزار تولد زنده گزارش شد و میزان مرگ به ازای هر یک سال تغییر، 3/1 واحد کاهش یافت (04/0=p). در این مطالعه بیش‌ترین میزان مرگ مربوط به شهرستان‌های شمال غربی و جنوب غربی استان بود. شایع‌ترین علت مرگ در استان مربوط به خونریزی و دکولمان (3/28%) بود. نسبت باسوادی در هر شهرستان بر روی علت و میزان مرگ تأثیر داشت؛ به طوری که در شهرستان هایی که نسبت باسوادی بیشتر بود، میزان مرگ کمتر و بیشتر علت های مرگ را نیز علل غیر مستقیم تشکیل می‌داد (02/0=p).
نتیجه گیری: میزان مرگ و میر مادر باردار در برخی از شهرستان های این استان بسیار بالا و بیشتر از میانگین استانی و کشوری می باشد که نقش سواد در علت های مستقیم مرگ مادری مشخص می باشد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Rate and causes of maternal mortality using Geographic Information System in Kermanshah Province (2001-2012)

نویسندگان [English]

  • Mehrangiz Jamshidpour 1
  • Neda Izadi 2
  • Maryam Khashij 3
  • Habibollah Rahimi 4
  • Akram Rostaiee Shirdel 5
  • Katayun Jalili 5
  • Ali Khorshidi 6
1 M.Sc., Health Deputy, Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran.
2 M.Sc. of Epidemiology, School of Health, Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran.
3 M.Sc. of Environment Health, School of Health, Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran.
4 Ph.D student of Epidemiology, School of Health, Kashan University of Medical Sciences, Kashan, Iran.
5 BS.c of Midwifery, Health Deputy, Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran.
6 Ph.D student of Epidemiology, School of Health, Ilam University of Medical Sciences, Ilam, Iran.
چکیده [English]

Introduction:Death of pregnant mother is an important public health indicator that reflects both the quality of health care system and the role of women in the society. This study was performed with aim to determine the rate and causes of maternal mortality using Geographic Information System in Kermanshah.
Method: In this cross-sectional study, the recorded cases of maternal mortality and cause of death from 2001 to 2012 was extracted via census from family health unit of the province health center. To determine mortality rates, the cases of maternal death per year were divided to the number of live births. Information about the maternity facilities and literacy ratio was obtained from Kermanshah Heath Deputy and Governor. The data were analyzed using Stata 12 and Arc GIS 10.1 software and χ2 test and linear regression. P<0.05 was considered significant.
Results: The mean age of subjects was 31.3±7.3 years. 65 cases (65.3%) were placed in high-risk pregnancy group. The rate of maternal mortality during 12-years was reported 25.9 deaths per 100,000 live births, and mortality rate had 1.3 unit decrease per each year of change (P=0.04). In this study, the highest maternal mortality rate was in Northwest and Southwest cities of the province. The common cause of maternal death was bleeding (28.3%) and abruption (28.3%). The literacy rate in any city had an impact on the cause and rate of mortality, so that in the cities where literacy ratio was higher, the death rate was lower, and also more causes of death were indirect causes (P=0.02).
Conclusion: maternal mortality rate in some cities of this province is very high and higher than the mean of province and country.

کلیدواژه‌ها [English]

  • causes
  • Geographic Information System
  • Mortality rate of pregnant mother
  1. Zolala F, Haghdoost AA. A gap between policy and practice: a case study on maternal mortality reports, Kerman, Iran. Int J Prev Med 2011; 2(2):88-93.
  2. World Health Organization. World Health Statistics 2010. Switzerland: World Health Organization; 2010. P. 61-83.
  3. WHO, UNICEF, UNFPA and the World Bank. Trends in maternal mortality: 1990 to 2008. Geneva: World Health Organization; 2010.
  4. Abdollahipour P, Babaei M, Ghasemi YM. Causes of maternal mortality in pregnant women in urban and rural areas of Ilam, Iran. Health Syst Res 2012; 7(6):1278-87. (Persian).
  5. Gholami-Taramsari M. Ten-years evaluation of maternal mortalities in Kohgiluyeh and Boyerahmad province. Know Health J 2008; 3(2):33-7. (Persian).
  6. Zolala F, Heidari F, Afshar N, Haghdoost AA. Exploring maternal mortality in relation to socioeconomic factors in Iran. Singapore Med J 2012; 53(10):684-9.
  7. Goodburn E, Campbell O. Reducing maternal mortality in the developing world: sector-wide approaches may be the key. BMJ 2001; 322(7291):917-20.
  8. Emamiafshar N, Jalilvand P, Delavar B, Radpouyan L, Azamikhah A, Valafar S. National maternal surveillance system. Tehran: Tandis Publication; 2006. (Persian).
  9. Mohammadi nia N, Samiei zadeh T, Rezaei M, Rostaei F. Prevalence and risk factors of maternal mortality in Sistan-bluchestan Province (2002-2009). Iran J Obest Gyncol Infertility 2013; 16(44):28-34. (Persian).
  10. Zare S, Moradi S, Rajaie M, Dadipour S, Falahi S, Mobarkabadi A, et al. Determining the frequency and causes of maternal mortality in hormozgan province, Iran during 2005-2011. Iran J Obest Gyncol Infertility 2014; 16(87):9-14. (Persian).
  11. Hogan MC, Foreman KJ, Naghavi M, Ahn SY, Wang M, Makela SM, et al. Maternal mortality for 181 countries, 1980–2008: a systematic analysis of progress towards Millennium Development Goal 5. Lancet 2010; 375(9726):1609-23.
  12. Moazzeni MS. Maternal mortality in the Islamic republic of Iran: on track and in transition. Matern Child Health J 2013; 17(4):577-80.
  13. WHO, World Health Organization. The World Health Report 2005. Make every mother and child count 2005. Available at: URL: http://www.who.int/whr; 2012.
  14. Mansuri A, Hejazi A, Badiyan Moosavi N. The causes of mortality of pregnant mothers and related factors in referred cases to legal Medical Center in Khorasan province in 1998-2004. Sci J Forensic Med 2005; 11(37):23-7. (Persian).
  15. Sedghieyani M, Golmohammadloo S, Ayatollahi H, Ebrahimi I, Salary S. Rate and causes of maternal mortality induced by direct complications of pregnancy and delivery in West Azerbaijan province in 1997-1999. Urmia Med J 2002; 13(4):275-82. (Persian).
  16. Akhlaghi F, Hamedi A, Lotfi N. Maternal mortality in Imam Reza hospital of Mashhad in 70 decade. Quart J Sabzevar Unive Med Sci 2002; 9(4):76-81. (Persian).