مقایسه عوامل زمینه ای مؤثر بر رفتارهای خود مراقبتی دیسمنوره اولیه در دو روش آموزش توسط همتا و مراقب بهداشتی

نوع مقاله: اصیل پژوهشی

نویسندگان

1 مربی گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه، تربت حیدریه، ایران.

2 مربی گروه آموزش مامایی، مرکز تحقیقات مراقبت مبتنی بر شواهد، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

3 مربی گروه آموزش پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

4 دانشیار گروه آموزشی علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

چکیده

مقدمه: عوامل زمینه ای، عواملی در درون و بیرون فرد هستند که توانایی او را برای درگیری در فعالیت های خود مراقبتی تحت تأثیر قرار می دهند. از آنجا که رفتارهای خود مراقبتی دیسمنوره به منظور ارتقاء سلامت زنان انجام می شود، لذا مطالعه حاضر با هدف مقایسه عوامل زمینه ای مؤثر بر رفتارهای خود مراقبتی دیسمنوره اولیه در دو روش آموزش رفتارهای خود مراقبتی توسط همتا و مراقب بهداشتی انجام شد.
روش کار: این مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی شده در سال 1388 بر روی 165 دختر مجرد مبتلا به دیسمنوره اولیه با تجربه حداقل 3 دوره قاعدگی دردناک در خوابگاه های دانشگاه فردوسی شهر مشهد انجام شد. افراد به طور تصادفی به یکی از 3 گروه آموزش توسط همتا، آموزش توسط مراقب بهداشتی و کنترل تخصیص یافتند. داده ها توسط پرسشنامه های روایی و پایایی عوامل زمینه ای، مقیاس رفتارهای خود مراقبتی در ارتباط با دیسمنوره و مقیاس دیداری درد جمع آوری شد. با استفاده از نرم افزار آماری SPSS (نسخه 18) و آزمون های آنالیز واریانس یک طرفه، کروسکال والیس و توکی مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفتند میزان p کمتر از 05/0 معنی دار در نظر گرفته شد.
یافته ها: شاخص توده بدنی (0/001>P)، تحصیلات مادر (0/05>P) و شدت دیسمنوره (0/05>P) ارتباط آماری معنی داری با درصد تغییر شدت درد داشتند. در حالی که سن (0/687=p)، شغل پدر (0/661=p) و مادر (0/922=p)، تحصیلات پدر (0/723=p)، الگوی زندگی (0/05>p) و کفایت رفتار خود مراقبتی (0/5=P) بین سه گروه آموزشی تفاوت آماری معنی داری نداشت.
نتیجه گیری: سه عامل سطح تحصیلات مادر، شاخص توده بدنی و شدت دیسمنوره بر رفتارهای خودمراقبتی مؤثر می باشند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effective Conditioning Factors on Self-Care Behaviors for Primary Dysmenorrhea in both Peer and Health Provider-Led Education

نویسندگان [English]

  • Maryam Kabirian 1
  • Zahra Abedian 2
  • Seyed Reza Mazloum 3
  • Behroz Mahram 4
1 Lecturer, Department of Midwifery, School of Nursing and Midwifery, Torbat Heydarieh University of Medical Sciences, Torbat Heydarieh, Iran.
2 Lecturer, Department of Midwifery, Evidence-Based Caring Research Center, School of Nursing and Midwifery, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran.
3 Lecturer, Department of Medical Surgical Nursing, School of Nursing and Midwifery, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran.
4 Associate Professor, Department of Educational Sciences, School of Education and Psychology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.
چکیده [English]

Introduction: Conditioning factors are internal and external factors which influence on individuals ability for involving with self-care activities. As the purpose of dysmenorrheic self-care behaviors is promoting of women's health, this study aimed to compare effective conditioning factors on self-care behaviors for primary dysmenorrhea in both peer and health provider-led education.
Methods: This randomized clinical trial was conducted on 165 single girls with primary dysmenorrhea who experienced at least 3 periods of dysmenorrhea in Ferdowsi university of Mashhad, Iran in 2009. They were randomly divided into three groups of peers, heath care providers and control. Valid and reliable research instruments included conditioning factors study form, dysmenorrhea self-care scale and pain visual analogue scale. Data were analyzed by SPSS software version 18, ANOVA, Kruskal-Wallis and Tukey tests. P value less than 0.05 was considered significant.
Results: BMI (p<0.001), mother's education level (p<0.050) and severity of dysmenorrhea (p<0.050) had significant differences with changes in pain intensity in 3 groups. However age (p=0.687), mother's job (p=0.922), father's job (p=0.661), father's education level (p=0.723), life style (p>0.050) and quality of self-care behaviors (p=0.500) showed no significant differences in 3 groups.
Conclusion: Mother's education level, BMI and severity of dysmenorrhea are effective conditioning factors in self-care behaviors. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Behaviors
  • Education Self Care